Ostatnie artykuły, raporty i dokumenty ukazują, że wciąż jest wiele nieporozumień dotyczących ODF lub wciąż istnieje wiele mylnych wyobrażeń dotyczących ODF. Najwyraźniej wiele ludzi – nawet ci piszący o ODF wciąż są słabo poinformowani. Dlatego też pomyślałem, że mógłbym spróbować rozwiać mity krążące wokoło OpenDocumentu.

MIT: ODF jest kontrolowany przez Suna

Zastanawiam się, jak aktywnie firmy takie jak IBM, są zaangażowane w proces standaryzacji oraz debatę na temat formatów plików. Wątpię, aby IBM pozwolił Sunowi kontrolować ODF. Niemniej jednak, Sun nie znajduje się w pozycji pozwalającej sprawować kontrolę nad ODF.

  1. Komitet Techniczny zaakceptował różne propozycje funkcji, które nie są zaimplementowane w OpenOffice.org, i zrobił to bez żadnych większych dyskusji.
  2. Sun w Komitecie Technicznym ma tylko trzy głosy spośród 8 – 10. Nawet jeśli chciałby zapobiec temu, aby pewne propozycje zostały dodane do standardu, to nie ma wystarczającej siły, aby to zrobić.

MIT: ODF = Open Source

Największą zaletą ODF jest to, że od samego początku był projektowany, tak aby był niezależny od producenta, platformy i aplikacji. Konsekwencją tego jest długa i cały czas rosnąca lista aplikacji komercyjnych, jak i tych Open Source, które implementują i wspierają ODF. Najbardziej znane z nich to:

  • KOffice
  • OpenOffice.org
  • Sun StarOffice Office Suite
  • Sun ODF Plugin for Microsoft Office
  • IBM Lotus Notes / Symphony
  • Corel WordPerfect (beta)
  • Apple Mac OS X Leopard / TextEdit
  • TextMaker
  • AbiWord / Gnumeric
  • Google Docs & Spreadsheets
  • Microsoft / Clever Age ODF Plugin for Microsoft Office
  • Mobile Office by Odendahl SEPT-Solutions

ODF to nie tylko Open Source i dlatego nie powinien być kojarzony tylko z Open Source, czy jedną z jego wielu otwartych implementacji, jaką jest OpenOffice.org.

Jednakże, istnienie porządnych (!!!) implementacji o otwartym kodzie jest w istocie zaletą, ponieważ pozwalają one mniejszościom na uzyskanie dostępu do ODF. Dobrym przykładem jest szerokie wsparcie ODF na różnorodnych platformach, nawet tak egzotycznych, jak FreeBSD czy OS/2, a także wsparcie dla wielu języków, wliczając w to 11 z samej południowej Afryki. Co więcej, implementacje o otwartym kodzie, takie jak OpenOffice.org czy KOffice, redukują bariery wejścia dla nowych graczy na rynku oraz pomagają w poszerzeniu wyboru konsumenta i niezależności od jednego dostawcy.

MIT: ODF jest bardzo blisko związany z OpenOffice.org

Poniższe napisał mi niedawno David Faure z KDE w korespondencji e-mailowej, którą pozwolił zacytować i która przystępnie tłumaczy mit o bliskich związkach ODF i OpenOffice.org:

“[Pytanie ode mnie] W tym kontekście, jaka jest twoja odpowiedź z punktu widzenia KOffice, gdy ktoś mówi, że ODF jest bardzo blisko związany z OpenOffice.org i StarOffice – w ten sam sposób, jak OOXML jest blisko związany z Microsoft Office. Zgadzasz się z tym? Nie zgadzasz się?

[Odpowiedź Davida] To mylące stwierdzenie. ODF jest bardzo blisko związany z pierwotnym formatem plików OpenOffice.org. OOXML jest bardzo blisko związany z jego implementacją w Microsoft Office. To robi wielką różnicę.

Już format OOo-1.0 był zaprojektowany, aby być tak niezależnym od konkretnej implementacji, jak to tylko możliwe. Zawsze go za to lubiłem i była to jedna z cech czyniących go doskonałą podstawą formatu ODF. Wykorzystuje wiele już istniejących standardów (HTML, CSS, XSL-FO, SVG) i jest raczej nieźle udokumentowany. Po drugiej stronie, OOXML jest “tłumaczeniem do XML-a” starych, binarnych formatów, które stanowiły wyłącznie prosty zrzut pamięci ze struktur danych MS Office. W OOXML wciąż jest wiele śladów tego dziedzictwa (VML, BIFF, OLE…), które są oparte o implementację Microsoftu. […]

[Mój komentarz] Potrzebuję odpowiedzi dla kogoś, kto wierzy, że ODF to po prostu jakiś rodzaj plików StarOfficea o zmienionej nazwie.

[Odpowiedź Davida] Zawsze mówię, że byłby, gdyby nie stanowił części TC i gdyby KOffice nie uczyniło go swoim domyślnym formatem. Okej, pewnie wyolbrzymiam swoją rolę skoro inni także przyczynili się do rozwoju formatu, ale implementacja ODF w KOffice (nie jako (stratny) import/eksport, ale jako natywny format plików, który z racji bycia natywnym musi przenosić wszystkie cechy używane przez KOffice), to dowód na to, że OpenDocument nie jest tylko formatem OOo-1.0 ze zmienioną nazwą. Ponieważ pojawiły się dwie prawdziwe (i niezależne) implementacje (nie tylko konwerter lub czytnik, ale dwa prawdziwe pakiety biurowe używające domyślnie formatu), mamy dowód, że implementacja jest możliwa, i że specyfikacja jest niezależna od którejś z nich. W razie zniknięcia OpenOffice (wybacz, czysto hipotetycznie :), ludzie wciąż będą w stanie odczytać ich pliki używając KOffice (okej, po dodaniu mnóstwa brakujących funkcji, ale chodzi o to, że dokument jako taki może być odczytany). Jeśli zniknie Microsoft Office… Cóż, kiepsko, twoje dokumenty w OOXML są, póki co do niczego.”

Zobacz także wcześniejszy wywiad, gdzie David powiedział właściwie to samo:
http://dot.kde.org/1097051569/ (en)

MIT: Klienci zwracają uwagę na funkcje, nie na format

To, że klienci coraz bardziej przejmują się formatami oraz uważają wsparcie dla otwartych standardów za kluczową funkcję i wymóg zostało udowodnione np. w badaniu Valoris przeprowadzonym przez Komisję Europejską w 2003 roku, a także w warsztacie dotyczącym formatów wymiany dokumentów, który był częścią niemieckiego przewodnictwa UE w zeszłym roku. I w końcu, światowe agencje rządowe uważają wsparcie dla otwartych standardów za kluczową funkcję produktu, na równi ze sprawdzaniem pisowni czy możliwością drukowania.

MIT: ODF się nie przyjmuje

Ostatni raport ODF, a także oświadczenie prasowe ODF Alliance o Pierwszych Międzynarodowych Warsztatach Użytkowników ODF, Analiza Udziału w Rynku OpenOffice.org oraz strona wiki OpenOffice.org Solutions wyraźnie pokazują, jaki impet towarzyszy ODF. Coraz więcej rządów opiera standaryzację na ODF i coraz większa liczba producentów oprogramowania dodaje wsparcie dla ODF do swoich rozwiązań. Co więcej, wciąż rosnąca liczba producentów sprzętu zaczyna sprzedawać komputery na biurko z preinstalowanym oprogramowaniem mogącym obsłużyć ODF. Niedawne ogłoszenieASUST-ekk Eee PC, XO /OLPC, a także gPC i Cloudbook od Everex – które, nawiasem mówiąc, są sprzedawane przez Walmart – to tylko kilka bardzo reprezentatywnych przykładów. I wreszcie, OpenOffice.org jest pobierany kilkaset tysięcy razy każdego tygodnia, a ministerstwa edukacji i uczelnie wyższe prowadzą wśród uczniów dystrybucję narzędzi o otwartym kodzie, na przykład w Portugalii i Francji. O, i nie zapomnijmy, że Google Pack zawiera StarOfficea.

Z tego wniosek, że ODF stał się bardzo znaczącą siłą na rynku! Ciężko, tego nie dostrzec bądź to zignorować!

MIT: ODF ma bardzo ograniczony zakres możliwości

Wpierw chciałbym powtórzyć to, co było mówione już wiele razy. ODF w ogromnym stopniu wykorzystuje otwarte standardy i pomysły, zamiast wciąż od nowa i od nowa wymyślać koło. W konsekwencji, specyfikacja ODF jest bardzo zwięzła, a deweloperzy mogą ponownie użyć istniejącej wiedzy wobec innych standardów z innych dziedzin.

Przykładowo, niektórzy ludzie wierzą lub wierzyli, że oddzielny pomysł tabeli dla każdego typu dokumentu jest zaletą. Ja, jednakże, mocno wierzę, że jest odwrotnie – że używanie jednego pomysłu tabeli dla wszystkich typów dokumentów to lepsze i bardziej eleganckie podejście. Poniższe cytaty z artykułu Dr. Dobbsa zwierają dobre przykłady, dlaczego:

  • ODF używa tych samych pomysłów w rozmaitych wspieranych przezeń formatach dokumentów. Przykładowo, opis tabeli w arkuszu kalkulacyjnym jest niemal identyczny z tabelą w dokumencie tekstowym.
  • (…) W ODF, zawartość twojego dokumentu jest przechowywana w content.xml.
  • (…) Ta kwerenda tworzy dokument HTML ze wszystkimi tabelami z dokumentu ODF usedcars.odt. Rycina 4 pokazuje przykład rezultatu, pliku usedcars.html.
  • (…) A po prostu zmieniając dokument-kontener, możesz użyć tej samej funkcji do kwerendy arkusza ODF. Podobne?”

Jeśli developer już napisał kod do przetwarzania tabel w jednym rodzaju dokumentów, może łatwo dostosować ten sam kod do tabel w innym. Zatem ilość czasu potrzebnego na naukę jest mniejsza, a produktywność znacznie wzrasta.

Bardzo irytujący mit wokół ODF polega na tym, że niektórzy mówią: “ODF ma tylko ograniczoną funkcjonalność”, albo “ODF jest zubożony”. Prawda wygląda dokładnie odwrotnie.

Jasne, ODF 1.0 nie był w 100% doskonały. Jak w każdym otwartym standardzie, im więcej ludzi zaczęło go implementować i używać, tym więcej znajdowano potencjalnych miejsc, w których można by coś ulepszyć. Jednakże ODF szybko dojrzewa, wersja 1.2 jest już na horyzoncie. ODF 1.2 będzie bardzo dojrzałym standardem z szerokim, ale wciąż opartym na innych standardach zakresem funkcji.

To prawda, ODF 1.0 nie wskazywał języka formuł, pozwalając na użycie w zamian samodzielnych języków. Zostało to rozpoznane jako problem interoperacyjności i rozwiązane w ODF 1.2. Jednakże, wiele produktów opartych na ODF 1.0 – od różnych dostawców – nie ma tego problemu w przestrzeni formuł, ponieważ opierają się na tej samej podstawie kodu. Zdefiniowanie języka formuł poprzez prostą dokumentację użytego w jednym programie byłoby szybkie i łatwe, ale ODF uznaje formuły na podstawie szerokiego doświadczenia rynkowego i dobrych praktyk.

Język formuł w ODF 1.2 jest oparty na poniższych programach:

  • Microsoft Excel (wiele różnych wersji)
  • OpenOffice.org / StarOffice
  • Lotus 1-2-3
  • Quattro Pro
  • Gnumeric
  • Koffice Kspread
  • WikiCalc
  • SheetToGo
  • Mathematica
  • Macsyma
  • Octave

A głównymi zaletami języka formuł ODF 1.2 są:

  • Szerokie wsparcie dla aplikacji, np. Microsoft Excel, Lotus 1-2-3 i OpenOffice.org
  • Innowacyjne funkcje, np. XOR, BASE, SEC, itp.
  • Użycie istniejących standardów, np. ISO 8610 – standard zapisu daty i czasu
  • Wsparcie dla przestrzeni nazw właściwych dla dostawcy, pozwalające na szybkie, rozproszone innowacje
  • Uniknięcie bugów, np. podobnych do łędu roku 2000″
  • Nielimitowana ilość wierszy i kolumn
  • Brak ograniczeń w kwestii interfejsu użytkownika
  • Predefiniowane zestawy funkcji dla różnych aplikacji

Wobec powyższego, język formuł ODF 1.2 zaspokaja wszystkie kluczowe potrzeby przy zachowaniu niezależności od jednego dostawcy i otwartość.

Innym, często słyszanym zarzutem jest to, że „ODF nie obsługuje niestandardowych schematów”. Stwierdzenia takie jak te wydają się ignorować fakt obsługi XForms przez ODF 1.0. Dodatkowo, ODF 1.2 dodaje obsługę metadanych opartych na standardach W3C, dla których następujące scenariusze zostały przeanalizowane:

  • Dostępność informacji
  • Asymetryczne metadane
  • Automatyczne generowanie metadanych
  • Bibliografie i cytaty
  • Taggowanie treści
  • Konwersja metadanych
  • Dokument jako usługa sieciowa
  • Ulepszone szukanie
  • Zewnętrzne metadane
  • Własność intelektualna
  • Szablony metadanych
  • Sprawdzanie poprawności ontologii
  • Praca grupowa nad dokumentami w czasie rzeczywistym
  • Rewizja metadanych
  • Bogate metadane semantyczne
  • Bezpieczeństwo metainformacji
  • “Sieć Semantyczna”- gotowe dokumenty
  • Workflow Management

Wszystkie te scenariusze dają nam wskazówki, do czego będzie zdolna funkcja obsługi metadanych w ODF 1.2. Głównymi zaletami modelu metadanych są:

  • Ponowne wykorzystanie istniejących standardów, takich jak RDF / XML (W3C) i OWL (W3C)
  • Interoperacyjność z innymi aplikacjami obsługującymi RDF (RDF jest np. podstawą kanałów RSS. Jest również używany w technologii Adobe XMP w takich aplikacjach jak Adobe Photoshop)
  • Bardzo dobra obsługa narzędzi (mnóstwo narzędzi developerskich RDF, dobra obsługa RDF w/dla relacyjnych baz danych)
  • Elastyczne łączenie tekstu z metadanymi, np. przypisywanie różnych typów metadanych do tego samego elementu dokumentu (relacja jeden-do-wielu)

Wreszcie, jak pokazuje rozdział 11 – “Zawartość Front-endu bazy danych dokumentu” aktualnego draftu ODF 1.2, ODF 1.2 jako pierwszy na polu formatów dokumentów wprowadzi obsługę baz danych. Dlatego też, z wersją 1.2 ODF, będzie trudno znaleźć obszary cech istniejących produkcyjnych aplikacji biurowych, które nie są jeszcze pokryte.

MIT: Sieć sprawi, że ODF będzie nieistotny

Część ludzi sądzi, że pojawienie się aplikacji Web 2.0 zawierających w sobie sieciowe narzędzia biurowe takie jak Google Dokumenty i Arkusze sprawi, że ODF stanie się nieistotny. Wierzę, że przynajmniej przez dłuższy czas prawda będzie przeciwna. To zajmie parę lat lub prawdopodobnie nawet dekadę, zanim szerokopasmowe łącza staną się powszechne. W rezultacie ludzie będą używać hybrydowych rozwiązań tj. lokalnie zainstalowanych i sieciowych narzędzi. Jakkolwiek, aby pozwolić użytkownikom na przełączanie się pomiędzy lokalnymi aplikacjami desktopowymi i aplikacjami sieciowymi, ważne jest, aby te aplikacje były zgodne z powszechnymi, otwartymi standardami. Google Dokumenty i Arkusze na przykład obsługują ODF. Dlatego użytkownicy mogą łatwo publikować i używać dokumentów stworzonych za pomocą OpenOffice.org czy KOffice w narzędziach Googla, i na odwrót.

Ponadto, od kiedy sieć znajduje się pod silnym wpływem standardów W3C i jest przez nie zdominowana, ODF zyskał ogromną przewagę nad innymi formatami plików, ponieważ to ODF w dużym stopniu wykorzystanie standardy W3C takie jak HTML, SVG, XForms, XSL-FO, XLink, MathML, XML Signature, RDF / XML, itp. Poniższy diagram stworzony przez mojego kolegę z firmy oraz przez wiceprzewodniczącego OASI ODF TC, Michaela Brauera dobrze opisuje to zjawisko:

MIT: ODF jest niekompatybilny z Microsoft Office

Dużo ludzi wierzy również, że ODF jest niekompatybilny z Microsoft Office lub też, że dokumenty Microsoft Officea nie mogą zostać wiernie odtworzone w ODF. Jak wiele osób wie, OpenOffice.org ma bardzo wysoki poziom zgodności z pakietem Microsoft Office. Część użytkowników korzysta z OpenOffice.org do „naprawy” plików Officea, których nie sposób otworzyć w macierzystym programie lub w innych. Kompatybilność z MS Office miała od dłuższego czasu kluczowe znaczenie dla OpenOffice.org ze względu na aktualną sytuację na rynku. Jakkolwiek, OpenOffice.org używa ODF jako domyślnego formatu plików i dlatego wszystkie funkcje, które obecnie może zaimportować do OpenOffice.org z Microsoft Officea mogą być reprezentowane w ODF.W konsekwencji, mimo że Microsoft nie partycypuje w pracach TC ODF w OASIS, ODF jest już blisko spełnienia wszystkich funkcji pakietu Microsoft Office, typowo wykorzystywanych przy tworzeniu dokumentów.

Mam nadzieję, że powyższe informacje przyczyniły się do rozwiania kilku mitów wokół ODF i pomogły ludziom czytającym artykuł, wpisy na blogach i raporty analityków o ODF. Z mojego punktu widzenia, ODF dostarcza wszystko, czego potrzebuje przeciętny użytkownik, i jestem pewien, że będziemy czytać o wiele więcej wspaniałych i zachęcających wiadomości o ODF w 2008 roku.

Ten artykuł jest tłumaczeniem tekstu Dispelling
Myths Around ODF
z bloga Erwina Tenhumberga

***
Wpis z serii “odgrzewany kotlet”. Współautorem tłumaczenia jest człowiek o ksywce Thar, pomocna dłoń działająca w okolicach serwisu LinuxNews.pl. Thar, parę miesięcy temu, zaczął równolegle do mnie tłumaczyć artykuł. Obydwoje zarzuciliśmy projekt z sobie znanych powodów. Powyższe dzieło to połączenie wspólnej pracy.